506 SAYILI SOSYAL
SİGORTALAR KANUNU'NDA, SAKATLARLA İLGİLİ HÜKÜMLER:
Sigortalı sayılmayanlar:
Madde 3
II- Aşağıda belirtilenler hakkında bazı sigorta kolları uygulanmaz:
A) Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları, bir işveren emrinde çalışan ve
Türk uyruklu olmayan kimselerden Kurumdan yazılı istekte bulunanlar
hakkında ve istek tarihinden sonraki aybaşından başlanarak
uygulanır.
B) Özel kanunda tarifi ve nitelikleri belirtilen çıraklar hakkında,
çıraklık devresi sayılan süre içinde analık, malullük, yaşlılık ve
ölüm sigortaları ile bu kanunun 35 inci maddesi hükümleri
uygulanmaz.
----------------------------------------
(1) Bu hükmün uygulanmasında ek 9 ncu maddeye bakınız:
Ek Madde 9 - (11/8/1977 - 2100/2 maddesi hükmü olup, ek maddeye
çevrilerek madde numarası teselsül ettirilmiştir.)
3 üncü maddenin I inci bendinin (A) ve (D) fıkralarında yapılan
değişikliklerin tazammun ettiği tatbikat Sosyal Güvenlik
Bakanlığınca bir sene içinde hazırlanacak tüzükle düzenlenir.
Bu tüzük yürürlüğe girinceye kadar, Sosyal Güvenlik Bakanlığınca
çıkarılacak genelgeye göre işlem yapılır
---------------------------------------
C) (Değişik:
29/4/1986-3279/1 md.) Kanunla kurulu sosyal güvenlik kurumlarından
malullük veya emekli aylığı almakta iken bu Kanuna tabi sigortalı
bir işte çalışanların 78 inci maddeye göre tespit edilen
prime esas kazançları üzerin den 63 üncü madde hükmüne göre
Sosyal Güvenlik Destek Primi kesilir.
----------------------------------------
Madde 78 - (Değişik: 6/3/1981-2422/11 md.)
(Değişik birinci fıkra: 25/8/1999 - 4447/10 md.) Bu Kanun
gereğince alınacak prim ve verilecek ödeneklerin hesabına esas
tutulan günlük kazancın alt sınırı 4 000 000 TL., üst sınırı ise
alt sınırın üç katıdır. Üst sınırı alt sınırın beş katına kadar
yükseltmeye Bakanlar Kurulu yetkilidir. Günlük kazanç alt sınırı
her yıl, ilk olarak Nisan ayında bir önceki yılın Aralık ayı ile
ondan önceki yılın Aralık ayına göre Devlet İstatistik Enstitüsü
tarafından açıklanan en son temel yıllı kentsel yerler tüketici
fiyatları indeksindeki artış oranı kadar, ikinci olarak bir
önceki yılın gayrisafi yurtiçi hasıla sabit fiyatlarla gelişme
hızı kadar artırılarak belirlenir. Bu şekilde belirlenecek
günlük kazanç alt sınırının belirlenmesinde 1000 liranın
kesirleri 1000 liraya tamamlanır. (1)
Günlük kazançları alt sınırın altında olan sigortalılar ile
ücretsiz çalışan sigortalıların günlük kazançları alt sınır
üzerinden, günlük kazançları üst sınırdan fazla olan
sigortalıların günlük kazançları da üst sınır üzerinden
hesaplanır.
Sigortalının kazancı alt sınırın altında ise, bu kazanç ile alt
sınır arasındaki farka ait sigorta primlerinin tümünü işveren
öder.
Aynı zamanda birden fazla işverenin işinde çalışan
sigortalıların ücretlerinden kesilen primler, bu madde uyarınca
tespit edilen üst sınır üzerinden hesaplanacak miktarı aşarsa,
fark, sigortalının müracaatı üzerine hissesi oranında kendisine
geri verilir.
Yaşlılık aylığı alanların yeniden çalışmaları:
Madde 63 - (Değişik: 29/4/1986-3279/3 md.)
A) Bu Kanuna göre yaşlılık aylığı almakta iken, sigortalı olarak
çalışmaya başlayanların yaşlılık aylıkları çalışmaya
başladıkları tarihte kesilir.
Yukarıdaki fıkraya göre yaşlılık aylıkları kesilenlerden yeniden
çalıştıkları süre zarfında 78 inci maddeye göre prime esas
kazançları üzerinden 73 üncü madde gereğince prim alınır.
Yaşlılık aylıkları kesilenlerden işten ayrılarak yaşlılık aylığı
verilmesi için yazılı talepte bulunan sigortalıya aşağıdaki
fıkra hükmüne göre yeniden hesaplanarak, yaşlılık aylığı, talep
tarihini takip eden aybaşından başlanarak ödenir.
Bu sigortalılar için yazılı talep tarihlerine göre yeniden
yaşlılık aylığı hesaplanır ve bu aylık, önceden bağlanan
yaşlılık aylığından fazla ise, hesaplanan yeni aylık üzerinden
ödeme yapılır. Hesaplanan yeni aylığın eski aylıktan düşük
olması halinde, eski aylık esas alınır. Ancak, aylığı
kesildikten sonra geçen prim ödeme gün sayıları bu Kanunun 61
inci maddesine göre aylık bağlama oranının tespitinde
değerlendirilir. (1)
B) Bu Kanuna göre yaşlılık aylığı almakta iken sigortalı olarak bir işte
çalışmaya başlayanların yazılı talepte bulunmaları halinde
yaşlılık aylıklarının ödenmesine devam olunur. Ancak bunlardan
78 inci maddeye göre tespit edilen prime esas kazançları
üzerinden % 30 oranında Sosyal Güvenlik Destek Primi kesilir. Bu
primin 1/4`ü sigortalı hissesi, 3/4`ü işveren hissesidir. (2)
(Ek: 25/8/1999-4447/8 md.) Bu Kanuna göre yaşlılık aylığı
almakta iken serbest avukat veya noter olarak çalışmalarını
sürdürenlerin, sosyal yardım zammı dahil, almakta oldukları
aylıklarından % 15 oranında sosyal güvenlik destek primi
kesilir. (3)
Yaşlılık aylığı almakta iken sigortalı bir işte çalışanlar, bu
Kanuna göre yaşlılık aylığı almakta olanlara ve bunların
geçindirmekle yükümlü oldukları eş ve çocuklarına, ana ve
babalarına tanınan sosyal sigorta haklarından aynen
yararlanırlar.
Sosyal Güvenlik Destek Primi ödenmiş süreler, bu Kanuna göre
sigortalılık süresinden sayılmaz ve 24/5/1983 tarih ve 2829
sayılı Sosyal Güvenlik Kurumlarına
-------------------
(1) Bu bentte geçen " maddesinin (A) fıkrasının (a) bendine"
ibaresi, 25/8/1999 tarih ve 4447 sayılı Kanunun 56 ncı
maddesi ile "maddesine" olarak değiştirilmiş ve metne
işlenmiştir.
(2) Bu bentte geçen % 24" oranı, 25/8/1999 tarih ve 4447
sayılı Kanunun 56 ncı maddesi ile "% 30" olarak
değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
(3) Bu bent, 25/8/1999 tarih ve 4447 sayılı Kanunun 8 inci
maddesiyle eklenmiş olup, Kanunun yayımı olan 8/9 / 1999
tarihini izleyen aybaşında yürürlüğe gireceğinden metne
işlenmiştir.
---------------
Tabi Olarak Geçen Hizmetlerin
Birleştirilmesi Hakkında Kanun hükümleri uygulanmaz, 64 üncü
madde hükmüne göre toptan ödeme yapılmaz. Ancak iş kazası veya
meslek hastalığı halinde 12 nci madde hükümleri uygulanır.
Bu Kanuna göre yaşlılık aylığı almakta iken sigortalı bir işte
çalışmaları dolayısıyla bu maddenin (A) fıkrasına göre yaşlılık
aylığı kesilenler, çalıştıkları süre içinde (B) fıkrasında
yazılı hükümlerin uygulanmasını; (B) fıkrasına göre yaşlılık
aylığı kesilmeden çalışanlar ise çalıştıkları süre içinde
haklarında (A) fıkrasında yazılı hükümlerin uygulanmasını
isteyebilirler
--------------------------------------
Eş ve çocuklara gelir
bağlanması:
Madde 23:
VIII- (Ek: 29/6/1978-2167/2 md.) İş kazası veya meslek hastalığı
sonucu meslekte kazanma gücünün % 50 veya daha fazlasını kaybederek
sürekli iş göremezlik geliri almakta iken ölenlerin de ölümün
maluliyete esas olan iş kazası veya meslek hastalığına bağlı olup
olmadığına bakılmaksızın hak sahiplerine gelir bağlanır.
Malullük Sigortası Sağlanan yardım:
Madde 52 - Malullük sigortasından sağlanan yardım, malullük
aylığı bağlanmasıdır.
Kimlerin malul sayılacağı: (Bu madde, 4958 SAYILI SOSYAL
SİGORTALAR KURUMU KANUNUNUN 33. maddesi ile değiştirilmiştir. Buna
göre:)
Madde 53.-
A) 1- a) Kurum hastanelerince düzenlenecek usulüne uygun sağlık
kurulu raporları ve dayanağı tıbbi belgelerin incelenmesi sonucu
çalışma gücünün en az 2/3'ünü yitirdiği,
b) 34 üncü madde gereğince yapılan tedavi sonunda Kurum sağlık tesisleri
sağlık kurullarınca düzenlenecek usulüne uygun rapor ve dayanağı
tıbbi belgelerin incelenmesi sonucu çalışma gücünün en az 2/3'ünü
yitirdiği,
c) İş kazası ve meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az %
60'ını yitirdiği,
Kurumca tespit edilen sigortalı malûllük sigortası bakımından malûl
sayılır.
2- Meslek hastalığı sonucu, meslekte kazanma gücü azalma oranının
tespiti Kurumun meslek hastalıkları hastanelerince yapılır.
B) Bu Kanun kapsamında ilk defa çalışmaya başladıkları tarihte mevcut
hastalık veya arızası bulunanlar bu hastalık veya arızasının malûl
sayılmayı gerektirecek düzeyde olmadığını Kurum veya Kurum dışındaki
hastanelerden işe girmeden önce alınmış, usulüne uygun sağlık raporu
ve dayanağı tıbbi belgelerle kanıtlamakla yükümlüdürler. Sigortalı
olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihte, malûl sayılmayı
gerektirecek derecede hastalık ve arızalarının bulunduğu önceden
veya sonradan tespit edilen sigortalılar bu hastalık veya arızaları
nedeni ile malûllük sigortası yardımlarından yararlanamazlar.
Bu gibi sigortalılara malûllük sigortasından evvelce ödenmiş bulunan
aylıklar geri alınır.
C) Bu maddenin uygulama hükümleri çıkarılacak yönetmeliklerle düzenlenir.
Malullük aylığından yararlanma şartları:
Madde 54 - (Değişik: 6/3/1981-2422/4 md.)
Sigortalının, malullük aylığından yararlanabilmesi için:
a) 53 üncü maddeye göre malul sayılması,
b) Toplam olarak 1800 gün veya en az 5 yıldan beri sigortalı
bulunup, sigortalılık süresinin her yılı için ortalama olarak 180
gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olması,
Şarttır.
Malullük aylığının hesaplanması: (1)
Madde 55 - (Değişik: 25/8/1999-4447/5 md.)
Malullük aylığı bağlanmasına hak kazanan sigortalıya bu Kanunun 61
inci maddesine göre bulunacak ortalama yıllık kazancının %60`ının
1/12`si oranında malullük aylığı bağlanır. Sigortalı başka birinin
bakımına muhtaç durumda ise bu oran %70`e çıkarılır. Buna göre
hesaplanan malullük aylığı 61 inci maddenin son fıkrası hükümlerine
göre artırılır.
Aylığın başlangıcı:
Madde 56 - Sigortalı olarak çalıştığı işten ayrıldıktan sonra
yazılı istekte bulunan ve malullük aylığına hak kazanan sigortalının
aylığının ödenmesine, kendisinin yazılı isteğinden, malul
sayılmasına esas tutulan raporun tarihi yazılı isteğini takibenden
takvim ayından sonraki bir tarih ise bu raporun tarihinden sonraki
ay başından başlanır.
Çalışma gücünün en az üçte ikisini yitirmiş sayılan sigortalı
birinci fıkraya göre aylıkların ödenmesine başlanacağı tesbit edilen
tarihte hastalık sigortasından geçici iş göremezlik ödeneği almakta
ise malullük aylığı geçici iş göremezlik ödeneği verilme süresinin
sona erdiği tarihten sonraki ay başından başlar. Şu kadar ki,
bağlanacak malullük aylığı, sigortalının hastalık sigortasından
almakta olduğu geçici iş göremezlik ödeneğinin aylık tutarından
fazla ise, aradaki fark, birinci fıkraya göre tespit edilecek
tarihten başlanarak verilir.
----------------------------------
(1) Bu hükmün uygulanmasında ek 20, 21, 22, 23 ve 24 üncü
maddelere bakınız.
----------------------------------
Sigortalının kontrol muayenesi:
Madde 57 - Malullük aylığı bağlandıktan sonra, sigortalı, her
zaman, başka birinin sürekli bakımına muhtaç duruma girdiğini ileri
sürerek malullük aylığının artırılmasını isteyebilir.
Malullük aylığı bağlanan sigortalıları Kurum da her zaman kontrol
muayenesine tabi tutabilir.
Gerek Kurumca yaptırılan kontrol muayenesinde, gerekse sigortalının
isteği üzerine veya işe alıştırma sonunda yapılan muayenesinde
yeniden tespit edilecek malullük durumuna göre, malullük aylığı:
I - Sigortalının istekte bulunması halinde:
a) Yazılı isteğini,
b) Yeni malullük durumuna esas tutulan rapor yazılı isteğini
takibenden takvim ayından sonraki bir tarihi taşımakta ise bu
raporun tarihini,
II - Kurumca kontrol muayenesine veya işe alıştırmaya tabi tutulma
halinde de yeni malullük durumuna esas tutulan raporun tarihini,
Takip eden ay başından başlanarak gerekirse artırılır, azaltılır
veya kesilir.
Kabul edilir bir özrü olmadığı halde kontrol muayenesini Kurumun
yazılı bildirisinde belirtilen tarihten sonraki ay başına kadar
yaptırmayan sigortalının malullük aylığı, kontrol muayenesi için
belirtilen tarihten sonraki ay başından başlanarak kesilir. Şu kadar
ki, kontrol muayenesini Kurumun yazılı bildirisinde belirtilen
tarihten başlayarak üç ay içinde yaptırılan ve malullük halinin
devam ettiği tespit edilen sigortalının malullük aylığı, ödemenin
kesildiği tarihten başlanarak verilir.
Kontrol muayenesini Kurumun yazılı bildirisinde belirtilen tarihten
üç ay geçtikten sonra yaptıran ve malullük halinin devam ettiği
tespit edilen sigortalının malullük aylığı, rapor tarihinden sonraki
ay başından başlanarak ödenir.
Aylığın kesilmesi ve yeniden başlaması:
Madde 58 - Malullük aylığı almakta iken sigortalı olarak
çalışmaya başlayanların malullük aylıkları, çalışmaya başladıkları
tarihten başlayarak kesilir.
Yukarıdaki fıkraya göre malullük aylıkları kesilenlerden işten
ayrılarak malullük aylığı verilmesi için yazılı istekte bulunan
sigortalıya, kontrol muayenesine tabi tutulmak ve malullüğünün devam
ettiği anlaşılmak şartıyla, eski malullük aylığı, yazılı istekte
bulunduğu tarihten sonraki ay başından başlanarak ödenmeye başlanır.
Şu kadar ki, bu gibi sigortalılar için yazılı istek tarihlerine göre
yeniden malullük aylığı hesaplanır ve bu aylık önce bağlanan
malullük aylığından fazla ise hesaplanan yeni aylık üzerinden ödeme
yapılır.
Yaşlılık aylığından yararlanma şartları:
Madde 60 - (Değişik: 6/3/1981-2422/6 md.)
Yaşlılık aylığından yararlanma esas ve şartları aşağıda
gösterilmiştir:
A)(Değişik: 25/8/1999-4447/6 md.) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği
tarihten sonra ilk defa sigortalı olarak çalışmaya başlayanların
yaşlılık aylığından yararlanabilmesi için;
a) Kadın ise 58, erkek ise 60 yaşını doldurmuş olması ve en az 7 000
gün veya,
b) Kadın ise 58, erkek ise 60 yaşını doldurmuş olması, 25 yıldan
beri sigortalı bulunması ve en az 4 500 gün,
Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olması şarttır.
Toptan ödeme: (1)
Madde 64 - (Değişik: 23/10/1969-1186/9 md.)
Sigortalı olarak çalıştığı işten ayrılan ve malullük ve yaşlılık
aylığı bağlanmasına hak kazanamayan,
a) Kadın ise 58, erkek ise 60 yaşını doldurmuş bulunan sigortalıya,
b) 50 yaşını doldurmuş bulunan ve erken yaşlanmış olduğu tespit
edilen sigortalıya, (2)
Kendisinin ve işverenlerinin ödediği, malullük, yaşlılık ve ölüm
sigortaları primlerinin toplamı, yazılı isteği üzerine toptan ödeme
şeklinde verilir.
Ölüm sigortasından aylık bağlama şartları:
Madde 66 - (Değişik: 6/3/1981-2422/8 md.)
a) Malullük veya yaşlılık aylığı almakta iken, yahut malullük veya
yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazanmış olup henüz işlemi
tamamlanmamış durumda veya,
b) Bağlanmış bulunan malullük veya yaşlılık aylığı, sigortalı olarak
çalışmaya başlamaları sebebiyle kesilmiş durumda yahut,
c) Toplam olarak 1 800 gün veya en az 5 yıldan beri sigortalı
bulunup, sigortalılık süresinin her yılı için ortalama olarak 180
gün Malullük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortaları primi ödemiş durumda,
Ölen sigortalının hak sahibi kimselerine aylık bağlanır.
Ölüm sigortasından bağlanacak aylığın hesaplanması:
Madde 67 - (Değişik: 6/3/1981-2422/9 md.)
Sigortalının ölümü halinde, hak sahibi kimselerine bağlanacak
aylığın tespitinde aşağıdaki hükümler uygulanır:
A) a) Sigortalının almakta olduğu veya bağlanmasına hak kazandığı
malullük veya yaşlılık aylığı,
--------------------------------------
(1) Bu maddenin uygulanmasında ek 1 ve 29 uncu maddelere
bakınız.
(2) Bu bentte geçen "Kadın ise 50, erkek ise 55" ibaresi,
25/8/1999 tarih ve 4447 sayılı Kanun`un 56 ıncı maddesiyle,
"Kadın ise 58, erkek ise 60" olarak değiştirilmiş ve metne
işlenmiştir.
--------------------------------------
b) Malullük veya yaşlılık aylığı
bağlandıktan sonra sigortalı olarak çalışmaya başlaması sebebiyle
aylığı kesilen sigortalının ölüm tarihine ve 58 veya 63 üncü
maddelere göre tespit edilecek aylığı,
c) (Değişik: 25/8/1999 - 4447/9 md.) Toplam olarak 1 800 gün veya en
az beş yıldan beri sigortalı bulunup, sigortalılık süresinin her
yılı için ortalama olarak 180 gün malullük, yaşlılık ve Ölüm
sigortaları primi ödemiş olan sigortalının, bu Kanunun 61 inci
maddesine göre bulunacak ortalama yıllık kazancının % 60`ının
1/12`si olarak hesaplanan aylığı, hak sahiplerine bağlanacak aylığın
hesabında esas tutulur. Bu oran sigortalının 8100 ila 9000 gün
arasında primi ödenen her 360 gün için 2, 9000 günden sonra ödenen
her 360 gün için de 1,5
artırılır. Bu şekilde hesaplanan ölüm aylığı 61 inci maddenin son
fıkrası hükümlerine göre artırılır.
d) (Mülga: 25/8/1999 - 4447/9 md.)
B) Sigortalı, başka birinin sürekli bakımına muhtaç durumda malul
sayılarak aylık bağlanmasına hak kazanmış ise, (A/a-b) fıkralarının
uygulanmasında, bu durum nazara alınmadan bağlanabilecek aylık esas
tutulur. (1)
D ve E - (Mülga: 25/8/1999 - 4447/9 md.)
Eş ve çocuklara aylık bağlanması:
Madde 68 - (Değişik: 21/6/1973-1753/2 md.)
Ölen sigortalının aylık bağlanmasına hak kazanan kimselerine
aşağıdaki hükümlere göre aylık bağlanır.
I- Ölen sigortalının 67 nci madde gereğince tespit edilecek
aylığının;
A) (Değişik: 20/3/1985-3168/2 md.) Dul eşine % 50`si, aylık alan
çocuğu bulunmayan dul eşine % 75`i,
B) (Mülga: 20/3/1985-3168/6 md.)
C) Çocuklardan:
a) 18 yaşını, ortaöğrenim yapması halinde 20 yaşını, yüksek öğrenim
yapması halinde 25 yaşını doldurmamış olan veya çalışamayacak
durumda malul bulunan ve Sosyal Sigortaya, Emekli Sandıklarına tabi
çalışmalarından dolayı gelir veya ay lık almayan erkek çocuklarla
yaşları ne olursa olsun evli olmayan, evli olmakla beraber sonradan
boşanan veya dul kalan ve Sosyal Sigortaya, Emekli Sandıklarına tabi
bir işte çalışmayan, buralardan gelir veya aylık almayan kız
çocukların her birine % 25`i,
b) (a) fıkrasında belirtilen ve sigortalının ölümü ile anasız ve
babasız kalan veya sonradan bu duruma düşenlerle ana ve babaları
arasında evlilik bağlantısı bulunmayan yahut sigortalı babanın ölümü
tarihinde evlilik bağlantısı bulunmakla beraber anaları sonradan
evlenenlerin her birine % 50`si,
Oranında aylık bağlanır.
Sigortalının ölüm tarihinde 18 veya 20 yaşını doldurmuş olup, aylığa
hak kazanmamış durumda olan erkek çocuklar, sonradan öğrenim
yaparlarsa (a) fıkrasındaki haklardan yararlanırlar.
II - Sigortalı tarafından evlat edinilmiş, tanınmış veya nesebi
düzeltilmiş yahut babalığı hükme bağlanmış çocukları ile,
sigortalının ölümünden sonra doğan çocukları, bağlanacak aylıktan
yukarıda belirtilen esaslara göre yararlanır.
III - Hak sahibi eş ve çocuklara bağlanacak aylıkların toplamı
sigortalıya ait aylığın tutarını geçemez. Bu sınırın aşılmaması için
gerekirse hak sahibi kimselerin aylıklarından orantılı olarak
indirimler yapılır.
IV - Sigortalının erkek çocuklarına bağlanan aylıklar, çocuğun 18
yaşını, ortaöğrenim yapması halinde 20 yaşını, yüksek öğrenim
yapması halinde 25 yaşını dolduracağı tarihe kadar devam eder.
Çalışamayacak durumda malul olan erkek çocukların aylıkları bu
yaşlara vardıktan sonra da kesilmez. Ancak aylığı kesilen erkek
çocuklardan sonradan çalışamayacak durumda malul olanlara, Sosyal
Sigortaya yahut Emekli Sandıklarına tabi çalışmalarından dolayı
gelir veya aylık almamaları şartıyla malullük durumlarının tespitine
esas teşkil eden rapor tarihini takibenden aybaşından itibaren
yeniden aylık bağlanır. 101 inci madde hükmü saklıdır.
V) (Değişik: 20/3/1985-3168/2 md.) Sigortalının dul eşi evlenirse
aylığı kesilir. Aylığın kesilmesine yol açan evlenme son bulunca
aylık yeniden bağlanır. Sonraki eşinden de aylık almaya hak kazanan
dul eşe bu aylıklardan fazla olanı ödenir.
VI - Sigortalının kız çocuklarına bağlanan aylıklar, Sosyal
Sigortaya, Emekli Sandıklarına tabi işlerde çalışmaya başladıkları
veya evlendikleri tarihi takibenden devre başından itibaren kesilir.
(1) Aylığın kesilmesine yol açan sebebin ortadan kalkması halinde I
inci bölümün (C) fıkrası hükmü saklı kalmak şartıyla, bu tarihten
başlanarak yeniden aylık bağlanır. Ancak evliliğin son bulması ile
kocasından da aylık almağa hak kazanan kimseye bu aylıklardan fazla
olanı ödenir.
Ana ve babaya aylık bağlanması:
Madde 69 - Sigortalının ölümü tarihinde eşine ve çocuklarına
bağlanması gereken aylıkların toplamı, sigortalıya ait aylıktan
aşağı olursa, artanı, eşit hisseler halinde, geçiminin sigortalı
tarafından sağlandığı belgelenen ana ve babasına aylık olarak
verilir. Ancak, bunların her birinin hissesi sigortalıya ait aylığın
% 25 ini geçemez.
Sigortalının ölümü ile eşine ve çocuklarına bağlanabilecek
aylıkların toplamı, sigortalıya ait aylıktan aşağı değilse ana ve
babanın aylık bağlanma hakları düşer.
-----------------------------
(1) Bu hükmün uygulanmasında ek 12 nci maddeye bakınız.
-----------------------------
Aylığın başlangıcı:
Madde 70 - Sigortalının ölümünde ölüm sigortasından hak sahibi
kimselerine bağlanacak aylıklar, ölümle aylığa hak kazandıkları
tarihten sonraki ay başından başlar.
Malullük veya yaşlılık aylığı almakta iken ölen sigortalının hak
sahibi kimselerinin aylıkları, sigortalının hak kazandığı son aylık
devresinin sona erdiği tarihten başlar.
Toptan ödeme:
Madde 71 - Ölen sigortalının hak sahibi kimselerinden hiç biri
bu kanuna göre Ölüm Sigortasından aylık bağlanmasına hak
kazanamadıkları takdirde aşağıdaki hükümler uygulanır:
I - Ölen sigortalının kendisinin ve iş verenlerinin ödedikleri
malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primleri toplamının:
A) (Değişik : 20/3/1985-3168/3 md.) Dul eşine % 50`si, toptan ödeme
alacak durumda çocuğu bulunmayan dul eşine % 75`i,
B) (Mülga: 20/3/1985-3168/6 md.)
C) (Değişik: 21/6/1973-1753/3 md.) 18 yaşını veya ortaöğrenim
yapması halinde 20 yaşını, yüksek öğrenim yapması halinde 25 yaşını
doldurmamış yahut yaşları ne olursa olsun çalışamayacak durumda
malül bulunan erkek çocuklarla evli olma yan kız çocukların her
birine % 25`i,
Yukarıdaki fıkrada belirtilen ve sigortalının ölümü ile anasız ve
babasız kalan veya ana ve babaları arasında evlilik bağlantısı
bulunmayanların her birine % 50`si,
Toptan ödeme şeklinde verilir.
II - Sigortalı tarafından evlat edinilmiş, tanınmış veya nesebi
düzeltilmiş yahut babalığı hükme bağlanmış çocukları, yapılacak
toptan ödemeden yukarda belirtilen esaslara göre yararlanırlar.
III - Hak sahibi eş ve çocuklara yapılacak toptan ödemelerin
toplamı, toptan ödenecek miktarı geçemez. Bu sınırın aşılmaması
için, gerekirse, hak sahibi kimselerin hisselerinden orantılı olarak
indirmeler yapılır.
IV - Sigortalının ölümü tarihinde eşine ve çocuklarına yapılacak
toptan ödemelerin toplamı, toptan ödenecek miktardan aşağı olursa,
artanı, eşit hisseler halinde, geçimi sigortalı tarafından
sağlandığı belgelenen ana ve babasına verilir. Ancak, bunların her
birinin hissesi % 25 i geçemez.
V - Yukarıdaki esaslara göre toptan ödeme yapıldıktan sonra kalıntı
olursa, sigortalının ölümünden sonra doğacak çocukları ile nesebi
düzeltilecek veya babalığı hükme bağlanacak çocuklarına da bu madde
hükümlerine göre toptan ödeme yapılır.
Gelir ve aylıkların birleşmesi:
Madde 92 - Hem malullük hem de yaşlılık sigortasından aylık
bağlanmasına hak kazanan sigortalıya, bu aylıklardan yüksek olanı,
aylıklar eşitse yalnız yaşlılık aylığı bağlanır.
Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile iş kazalarıyla meslek
hastalıkları sigortasından hak kazanılan aylık ve gelirler
birleşirse, sigortalıya veya hak sahibine bu aylık ve gelirlerden
yüksek olanın tümü, eksik olanın da yarısı bağlanır. Bu aylık ve
gelirler eşitse, iş kazalarıyla meslek hastalıkları sigortasından
bağlanan gelirin tümü, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından
bağlanan aylığın da yarısı verilir. Malullük, yaşlılık ve ölüm
sigortalarından aylık bağlanmadan önce iş kazalarıyla meslek
hastalıkları sigortasından bağlanan ve sermayeye çevrilen gelirler
ile yaşlılık sigortasından yapılacak toptan öde melerde bu fıkra
hükmü uygulanmaz.
Malullük sigortasından aylık bağlanmasına ve yaşlılık sigortasından
toptan ödeme yapılmasına hak kazanan sigortalıya yalnız aylık
verilir.
Ana ve babalarından gelir veya aylığa hak kazanan çocuklar:
Madde 93 - Sigortalı olan ana ve babalarının ölümlerinde her
ikisinden de gelir veya aylık bağlanmasına hak kazanan çocuklara,
bunlardan intikal eden gelir ve aylıklardan yüksek olanının tümü
eksik olanının da yarısı bağlanır.
Ancak, 71 inci madde gereğince yapılacak toptan ödemelerde
yukarıdaki fıkra hükmü uygulanmaz.
Sigortalının geçindirmekle yükümlü olduğu kimseler:
Madde 106 - Bu kanunun uygulanmasında, sigortalının
geçindirmekle yükümlü olduğu kimseler:
a) (Değişik: 23/10/1969 - 1186/17 md.) Karısı çalışamayacak durumda
malul veya 60 yaşını doldurmuş kocası. (1)
b) (Değişik: 29/4/1986 - 3279/6 md.) 18 yaşını veya ortaöğrenim
yapıyorsa 20 yaşını, yükseköğrenim yapıyorsa 25 yaşını doldurmamış
veya 18 yaşını doldurmuş olup da çalışamayacak durumda malul erkek
çocukları ile yaşları ne olursa olsun evli bulunmayan ve sosyal
güvenlik kuruluşlarına tabi olarak çalışmayan veya bunlardan aylık
yahut gelir almayan kız çocukları.
c) Geçiminin sigortalı tarafından sağlandığı belgelenen ana ve
babası,
dır.
Geçici iş göremezlik ödeneği verilmesine hak kazanılan tarihten
önce, sigortalı tarafından evlat edinilmiş, tanınmış veya nesebi
düzeltilmiş, yahut babalığı hükme bağlanmış çocuklar da (b) fıkrası
kapsamına girerler.
Bildiri ve itiraz:
Madde 116 - Kurum, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından
aylık bağlanması veya toptan ödeme yapılması için gerekli belgeler
tamamlanınca, bağlanacak aylıkları ve yapılacak toptan ödemeleri
hesap ve tespit ederek en geç üç ay içinde ilgililere yazı ile
bildirir.
Sigortalı ve hak sahibi kimseleri, kararı bildirilen yazıyı
aldıkları günden başlamak üzere bir yıl içinde yetkili mahkemeye
başvurarak Kurumun kararına itiraz edebilirler.
İtiraz kararın uygulanmasını durdurmaz.
Ek Madde 1- (13/7/1967-899 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi
hükmü olup ek maddeye çevrilerek teselsül için numaralandırılmıştır.
Evlenme dolayısıyla işlerinden ayrılan kadın sigortalılara kendileri
ve işverenleri tarafından 5417, 6900 ve 506 sayılı kanunlara göre
ödenen malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinin yarısı,
yazılı talepleri üzerine, toptan ödeme şeklinde verilir.
İşten ayrıldıkları tarihten itibaren bir sene içinde evlenmiş veya
evlendikleri tarihten itibaren bir sene içinde işinden ayrılmış olan
kadın sigortalılar, evlenme dolayısıyla işten ayrılmış sayılırlar.
Evlenmeleri dolayısıyla toptan ödemeden faydalanmış bulunan kadın
sigortalılardan 506 sayılı Kanuna tabi bir işe girenler, kendilerine
verilen primleri aldıkları tarihten itibaren % 5 faizi ile Sosyal
Sigortalar Kurumuna iade ettikleri takdirde sigortaya tabi eski
hizmetleri 506 sayılı Kanunun tatbikatında nazara alınır. Toptan
ödeme şeklinde aldıkları primleri Sosyal Sigortalar Kurumuna iade
etmeyenlerin sigortalılık süreleri, 506 sayılı Kanuna tabi işlere
yeniden girdikleri tarihten başlar.
Uyarı: Yukarıdaki bilgiler
bilgilendirmek amaçlıdır.Zaman içinde kanunda yapılacak
değişiklikler olabildiğince takip edilecek ve olası düzenlemeler
buraya aktarılacaktır. Bununla beraber, site yöneticileri, hiçbir
sorumluluk kabul etmezler.
Not: Yukarıdaki bilgilerde
tespit ettiğiniz eksik ya da yanlışlıkları lütfen bize yazın
(bilgi@engelliler.net) |